22.10.2026

1. Giriş

İş sözleşmelerinde ücret türünün tespiti, iş görme ediminin yerine getirilemediği hastalık hallerinde, işverenin ücret ödeme borcunun devam edip etmeyeceğini doğrudan etkilemektedir.

Konuya ilişkin yasal çerçeveyi aşağıdaki normlar oluşturmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu m. 32:

“Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.”

4857 sayılı İş Kanunu m. 48/2:

“Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.”

4857 sayılı İş Kanunu m. 49/4:

“Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.”

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 18/1-(b):

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5 inci madde kapsamındaki sigortalılardan hastalık sigortasına tabi olanların hastalık sebebiyle iş göremezliğe uğraması halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için (…) geçici iş göremezlik ödeneği verilir”

Asgari Ücret Yönetmeliği m. 6:

“Komisyon, asgari ücreti bütün işkollarını kapsayacak şekilde belirler. Ücretin, bir günlük olarak belirlenmesi esastır. Aylık, haftalık, saat başına, parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen durumlarda gerekli ayarlamalar buna göre yapılır.”

2. Ücret Türleri Ve Kesinti Rejimi

a. Maktu Aylık Ücret Ve Raporlu Günlerin Hukuki Rejimi

Maktu aylık ücret, işçinin ilgili ay içerisindeki fiili çalışma gün sayısına bakılmaksızın bir aylık çalışmasının karşılığı olarak sabit bir tutarın kararlaştırıldığı sistemdir. Maktu aylık ücret kanunun doğrudan zorunlu kıldığı genel bir kural olmayıp tarafların sözleşmeyle yahut işyeri uygulamasıyla uygulayabileceği bir ücret rejimidir.

Yukarıda atıf yaptığımız üzere, İş Kanunu’nun 49. maddesinin dördüncü fıkrasında maktu aylık ücretle çalışan işçilerin; hasta, izinli veya sair mazeretlerle işe gelemediği hallerde dahi aylık ücretinin eksiksiz ödenmesi esastır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 22.09.2025 tarihli ve E. 2025/6511, K. 2025/6708 sayılı kararında;

İş sözleşmelerinde aylık ücret ibaresine yer verilmesine rağmen hastalık veya izin nedeniyle işe gelinmeyen günlerde kesinti yapılmasından hareketle ilk derece mahkemesince işçilerin günlük ücretle çalıştığının kabul edilmesi hatalı bulunmuş ve "Mahkemece işçilerin günlük kararlaştırılan ayda bir ödenen ücret sistemi ile çalıştıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Maktu aylık ücretli işçi istirahat raporu aldığında kural olarak işveren işçinin ücretinden doğrudan kesinti yapamaz. Burada işverenler bakımından gözden kaçırılmaması gereken bir kanuni düzenleme detay mevcuttur, 5510 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu hastalık hallerinde ilk iki gün için geçici iş göremezlik ödeneği vermemektedir. Kanun Kurum tarafından sağlanacak geçici iş göremezlik ödeneğinin başlangıcını, iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere düzenlemiştir. Bu kapsamda, maktu aylık ücret sisteminin doğası gereği, Kurum tarafından karşılanmayan bu ilk iki günlük süreye ait ücret işveren tarafından tam olarak karşılanmakta ve işçinin maaşından kesilmemektedir.

4857 sayılı Kanun’un 48. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, Kurum tarafından işçiye üçüncü günden itibaren ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işveren tarafından işçinin ücretinden mahsup edilir.

Mahsup mekanizması işverenlerin tercihlerine göre farklılık göstermekteyse de, sıklıkla işveren tarafından işçiye tam maktu ücretin ödenmesi akabinde, işçinin Kurumdan tahsil ettiği geçici iş göremezlik ödeneğinin bordroya yansıtılarak ücretten düşülmesi şeklinde tezahür ettiği görülmektedir. Bu şekilde işçinin hastalık döneminde herhangi bir gelir kaybına uğramaması sağlanırken aynı zaman mükerrer yararlanmanın da önüne geçilmektedir.

b. Günlük – Saatlik Ücret Ve Raporlu Günlerin Hukuki Rejimi

Saatlik veya günlük ücret sisteminde işçinin ücret hakkı kural olarak fiilen ifa edilen iş süresine bağlıdır. Saatlik veya günlük çalışan işçi istirahat raporu aldığında, fiilen iş görme edimini yerine getirmediği için işverenin bu sürelere ilişkin bir ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. İşveren, bordro tanziminde işçinin raporlu olduğu günleri veya saatleri doğrudan çalışılmayan süre olarak kabul ederek ücretten kesinti yapabilmektedir.

5510 sayılı Kanun’un 18/1-(b) maddesi uyarınca Kurum tarafından üçüncü günden itibaren ödenek süresi başlayacağından, günlük ve saatlik ücretle çalışan işçilere raporun ilk iki günü için ne işverenden ne de Kurum’dan herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Bu durum, iki gün için doğrudan gelir kaybı anlamına gelmektedir. Üçüncü günden itibaren ise 18/1-(b)’de ki kanuni şartları taşıyan sigortalıya Kurum tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 14.02.2017 tarihli ve E. 2016/27674, K. 2017/2165 sayılı kararında,

İşçinin raporlu olduğu döneme ilişkin olarak "İstirahat raporlu olunan günler için geçici iş göremezlik ödeneği ödeneceğinden işverenin ayrıca bu günlere ilişkin ücret ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı da gözetilerek sonuca gidilmesi gerekirken" denilerek ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

3. Sonuç

İstirahat raporu dönemlerinde yapılacak ücret kesintisi işlemlerinde taraflar arasındaki iş sözleşmesi hükümleri ve işyerindeki fiili bordro uygulaması incelenerek işçinin maktu aylık ücretli mi günlük/saatlik ücretli mi olduğu belirlenmelidir.

Maktu aylık ücretle çalışan işçinin raporlu günleri için maaşından doğrudan gün kesintisi yapılmamalı; SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği 4857 sayılı Kanun m. 48/2 uyarınca ücretten mahsup edilmeli ve Kurumca karşılanmayan ilk iki günün ücreti işverence ödenmelidir.

Günlük veya saatlik ücretle çalışanlarda raporlu günler bordroda çalışılmayan süre olarak gösterilmeli, işverenin ilk iki gün dahil rapor süresince ücret ödeme borcu bulunmadığı dikkate alınmalıdır.